Alliantie werkplaats
Leren door de fasen van een alliantie heen
Allianties vragen in elke projectfase om andere vormen van kennis en vakmanschap. In de vroege fase draait het om de keuze voor de contractvorm; later verschuift de aandacht naar governance, teamvorming, houding en gedrag, en het vasthouden van samenwerking onder druk. Ontwikkeling is geen bijzaak, maar een voorwaarde om een alliantie effectief te laten functioneren. AlliantieNed ondersteunt organisaties en professionals in alle fasen — bij het oriënteren, opbouwen, starten en onderhouden van de alliantie.
De leerlijn in het kort
De leerlijn volgt de opeenvolgende fasen van een alliantieproject: kiezen, bouwen, starten, en werken en onderhouden. Elke fase kent concrete inhoudelijke en organisatorische leeropgaven. De leerlijn maakt zichtbaar welke vragen in welke fase spelen en welke ondersteuning passend is. Het is geen vast stappenplan, maar een hulpmiddel om gericht te ontwikkelen en samenwerking te versterken.


Fase 1 — Kiezen voor een alliantie
Past een alliantie bij deze opgave?
In de initiatieffase staat de afweging centraal of de aard van de opgave vraagt om een alliantiecontract. Factoren zoals complexiteit, onzekerheid, urgentie en maatschappelijke druk spelen hierbij een grote rol. Ook de gereedheid van de organisatie en het vakmanschap van betrokken professionals wegen mee. Deze fase vraagt om inzicht in de werkingsprincipes van een alliantie, de condities van moederorganisaties en de competenties die nodig zijn in een alliantieomgeving.
Ondersteuning in deze fase kan o.a. bestaan uit:
- De alliantie challenge: een middag waarin het projectteam samen met een groep alliantie experts onderzoekt of een alliantie past bij de opgave van het projectteam.
- Verdiepende workshops op specifieke thema’s (zoals het financieel model, risicodeling of condities voor alliantiegericht werken bij moederorganisaties)
- Workshop “Model Alliantieovereenkomst” via het Instituut voor Bouwrecht.
Fase 2 — Bouwen van een alliantie (marktbenadering en tenderfase)
Hoe richten we de marktbenadering, het selectieproces en het contract zó in dat de alliantie stevig en uitvoerbaar van start gaat?
Wanneer een alliantie is gekozen als contractvorm, verschuift de aandacht naar het concreet vormgeven van de samenwerking. De marktbenaderingsstrategie, selectiecriteria en teamsamenstelling worden vastgesteld, én het contract wordt inhoudelijk opgebouwd. De modelovereenkomst speelt hierin een centrale rol: deze vormt de basis voor de structuur, verantwoordelijkheden en risicodeling die later bepalend zijn voor de samenwerking. Professionals verdiepen zich in de werkingsprincipes van een alliantie, in tenderprocessen die samenwerking bevorderen, en in het selecteren van teamleden die passen bij alliantiegericht werken.
Ondersteuning in deze fase kan o.a. bestaan uit:
- Werksessies met alliantie experts om de marktbenaderingsstrategie te ontwerpen
- Training “werken in een alliantie” om teams voor te bereiden op de aanbestedingsfase
- Workshop “Kernhoudingen en gedrag in een alliantie”
- Workshop “Model Alliantieovereenkomst” via het Instituut voor Bouwrecht.
- Coaching/sparring met een van onze alliantie experts


Fase 3 — Starten van een alliantie
Hoe bouwen we na gunning een alliantieorganisatie die effectief kan sturen, besluiten en samenwerken vanaf dag één?
Na gunning begint het daadwerkelijk opbouwen van de alliantieorganisatie. Governance, rolverdeling en besluitvorming worden concreet gemaakt, en het projectteam gaat als één organisatie functioneren. Een goede start vraagt om duidelijke gezamenlijke structuren en om aandacht voor houding en gedrag. Interventies in deze fase richten zich op een stevige Project Start-Up, trainingen voor bestuur en alliantie-MT, en intervisie wanneer dat helpt om besluitvorming en samenwerking te versterken.
Ondersteuning in deze fase kan o.a. bestaan uit:
- Training “Werken in een alliantie” voor alliantieteams en alliantiebesturen voor een succesvolle start na gunning
- Coaching/sparring met een van onze alliantie experts
Fase 4 — Werken en onderhouden
Hoe houden we de samenwerking stevig, consistent en professioneel tijdens de uitvoering — juist wanneer belangen, druk of omstandigheden veranderen?
In de uitvoeringsfase draait het om het vasthouden van samenwerking in de dagelijkse praktijk. Besluiten nemen als één team, omgaan met spanning tussen alliantiebelang en moederorganisatie, en nieuwe teamleden goed onboarden zijn terugkerende vraagstukken. Ondersteuning bestaat uit follow-ups, intervisies, onboardingstrajecten en een kennis- en inspiratiebank met disciplinegerichte werkwijzen en voorbeelden.
Ondersteuning in deze fase kan o.a. bestaan uit:
- Intervisie voor alliantieteams en alliantiebesturen
- Onboardingsworkshop voor nieuwe medewerkers in de alliantie
- Coaching/sparring met een van onze alliantie experts

Samen ontwikkelen in de alliantiepraktijk
Leren binnen een alliantie is geen eenmalige activiteit, maar een doorlopend onderdeel van samenwerken. Elke fase vraagt om andere inzichten, andere vaardigheden en soms ook andere vormen van ondersteuning. AlliantieNed denkt graag mee over wat een project of organisatie nodig heeft — of dat nu een workshop, challenge, training of begeleiding van bestuur en MT is. Interesse in een passende vorm van ondersteuning? AlliantieNed helpt bij het samenstellen van een leerlijn die aansluit op de opgave en de organisatie.